Bạn nghĩ làm việc tại nhà (freelancer, work from home hay remote work) đang giúp bạn tiết kiệm cả đống tiền đúng không? Thật ra thì đúng là có tiết kiệm thật, nhưng chắc không nhiều như bạn tưởng đâu.
Vì có một sự thật mà ít ai thừa nhận: làm việc từ xa không triệt tiêu mọi chi phí. Nó chỉ thay thế chi phí này này bằng các khoản chi khác.
Tiền đi lại trở thành tiền nâng cấp internet. Tiền ăn trưa bên ngoài trở thành hóa đơn đi chợ tăng cao. Và cái setup "chỉ cần laptop là đủ" giờ thành bàn làm việc, ghế công thái học, đèn bàn, màn hình phụ (mua lúc 2 giờ sáng) sau khi xem quá các video "góc làm việc trong mơ" quá 180 phút.
Vậy thì tiền của bạn đi đâu hết rồi? Cùng tính thử nhé!
Những Gì Bạn Tiết Kiệm Được
Trước khi nói chuyện chi tiêu, hãy nói chuyện tiết kiệm cái đã. Đây là những khoản tiền thật sự bạn giữ lại được nhờ không phải đến văn phòng:
Tính ra khoảng 24 – 70 triệu một năm bạn không phải chi khi không làm việc tại văng phòng. Cũng không tệ phải không nào? Nhưng khoan mừng vội, vì một phần số tiền đó đang đi vào ở cửa này nhưng lại lặng lẽ trở ra ở cửa khác.
Những Gì Bạn Cần Chi
Setup Góc Làm Việc (Chi Phí Một Lần)
Có thể bạn bắt đầu bằng những nhu cầu tối giản nhất, nhưng tin mình đi, hầu hết dân remote rồi cũng nâng cấp dần thôi. Đây là một vài chi phí phổ biến:
| Món đồ | Tiết kiệm | Tầm trung | Xịn xò |
|---|---|---|---|
| Bàn làm việc | 500.000 | 2.000.000 | 5.000.000+ |
| Ghế | 800.000 | 3.000.000 | 8.000.000+ |
| Màn hình phụ | 0 (dùng laptop) | 3.000.000 | 7.000.000+ |
| Bàn phím + chuột | 300.000 | 1.000.000 | 3.000.000+ |
| Webcam | 0 (dùng có sẵn) | 700.000 | 2.500.000 |
| Tai nghe/mic | 200.000 | 1.000.000 | 3.000.000+ |
| Đèn bàn | 0 | 300.000 | 1.500.000 |
| Tổng setup | 1.800.000 | 11.000.000 | 30.000.000+ |
Thường thì bạn sẽ không cần mua tất cả mọi thứ ngay từ đầu. Bạn có thể bắt đầu từ những vật dụng cần thiết và đơn giản nhất. Chẳng hạn như một chiếc ghế làm việc thật êm ái.
Chi Phí Hàng Tháng Tăng Dần
Đây là những khoản chi lặp lại mà trước đây không có (hoặc ít hơn) khi bạn còn đi làm tại văn phòng:
| Khoản chi | Chi phí/tháng |
|---|---|
| Nâng cấp internet (gói mạnh hơn) | Tăng 100.000 – 200.000 |
| Tiền điện tăng thêm | 200.000 – 500.000 |
| Cà phê & đồ ăn vặt tại nhà | 300.000 – 700.000 |
| Phần mềm/công cụ làm việc (các khoản chi cá nhân) | 0 – 500.000 |
| Cước data điện thoại (nếu dùng máy cá nhân) | 0 – 200.000 |
| Đến các coworking space (thỉnh thoảng) | 0 – 1.500.000 |
| Tiền chợ tăng (do ăn trưa ở nhà) | 1.000.000 – 2.500.000 |
| Tổng chi phí mỗi tháng | 1.600.000 – 6.100.000 |
Khoản “tiền chợ tăng” là thứ nhiều người không lường trước. Đúng là ăn ở nhà rẻ hơn ăn ngoài, nhưng vì giờ bạn đang ăn ở nhà nhiều hơn, nghĩa là hoá đơn đi chợ của bạn sẽ phình to theo.
Những Chi Phí Ẩn Ít Ai Tính Trước
- Sức khoẻ tinh thần & nhu cầu giao tiếp. Làm một mình riết cũng chán. Nhiều người làm việc tại nhà quyết định chi tiền cho coworking space, tập gym, hoặc ngồi quán cà phê chỉ để thấy mặt người khác. Các khoản này sẽ làm chi phí tăng khoảng 500.000 – 2.000.000/tháng.
- Nâng cấp các vật dụng công thái học theo thời gian. Những chiếc bàn ghế rẻ dùng khoản 6 tháng là bắt đầu có dấu hiệu hư hỏng hoặc khiến lưng bạn kêu ca. Làm việc lâu dần bạn sẽ bắt đầu FOMO những vật dụng khác như kệ màn hình, gác chân, đệm cổ tay, v.v. Cộng lại có thể thêm 2 – 5 triệu trong năm đầu tiên.
- Tiền điện nước tăng mạnh hơn bạn nghĩ. Trước đây bạn ra khỏi nhà cả ngày, điều hoà/quạt không chạy nhiều. Giờ bạn ở nhà 8–10 tiếng trong phòng kín. Tuỳ thời tiết, nhưng tăng thêm 200.000 – 800.000/tháng là bình thường, đặc biệt mùa hè.
- Hao mòn không gian sống. Sàn trầy, bàn xước, ổ cắm quá tải, những chi phí này nhỏ thôi, nhưng qua thời gian bạn sẽ phải thay thế chúng.
Bài toán thực tiễn: bạn tiết kiệm được bao nhiêu?
Đây là phần mọi người hay bỏ qua. Cùng trừ cho rõ.
| Thấp | Cao | |
|---|---|---|
| Tiết kiệm từ không đi văn phòng | 2.000.000 | 5.800.000 |
| Trừ chi phí tiết kiêm | -1.600.000 | -6.100.000 |
| Tiết kiệm ròng/tháng | ~400.000 | ~2.500.000 |
Tính ra khoảng 5 – 30 triệu/năm. Đúng là tiết kiệm thật, nhưng chắc ít hơn bạn tưởng tượng.
Có người tiết kiệm nhiều hơn (nhất là ai trước đây đi lại xa, tốn kém). Có người gần như huề vốn do dùng qúa nhiều tiền cho các khoản nâng cấp, cafe, hay thậm chí là ShopeeFood.
Mẫu Ngân Sách Đơn Giản Cho Dân Remote
Đây là khung để bạn tự tính:
Bước 1: Tính những gì bạn từng chi khi đi làm văn phòng (A)
- Đi lại (xăng, grab, xe buýt, gửi xe)
- Ăn trưa ngoài
- Quần áo đi làm
- Mấy khoản linh tinh khác (trà sữa cùng đồng nghiệp, ăn vặt, happy hour,…)
Bước 2: Các chi phí làm việc tại nhà mới (B)
- Internet và điện tăng thêm
- Tiền chợ và cà phê tại nhà
- Công cụ, phần mềm bạn tự trả
- Coworking hoặc chi phí giao tiếp xã hội
Bước 3: Lấy A - B
- Nếu kết quả là số dương → bạn đang tiết kiệm
- Nếu kết quả là số âm → nên xem lại vài khoản chi
- Nếu kết quả gần bằng không → về cơ bản bạn đang đổi stress đi lại lấy sự thoải mái (thật ra thì cái này vẫn tốt nhé!)
Mẹo Nhỏ Để Tiết Kiệm Tối Đa Khi Làm Remote
- Đừng nâng cấp tất cả mọi thứ cùng một lúc. Dùng đồ có sẵn trong khoản thời gian đầu tiên. Bạn sẽ nhanh chóng nhận ra bạn thực sự cần nâng cấp những gì, và cái gì thì chỉ "trông đẹp" thôi chứ chưa đáng để mua.
- Mua đồ nội thất cũ. Có một sự thật là các công ty phá sản và đóng cửa nhiều hơn bạn nghĩ. Mấy cái ghế Herman Miller có giá 15 triệu lên Chợ Tốt giảm còn 3–4 triệu. Hãy thử cân nhắc phương án này thay vì mua mới nhé!
- Đặt ngân sách đồ ăn vặt. Nghe thì buồn cười nhưng nó thực sự có hiệu quả đấy. Làm việc tại nhà nghĩa là không ai quản cái miệng của bạn, nên hãy chú ý đến nó một chút nhé.
- So sánh hoá đơn điện trước và sau. Lấy hoá đơn điện lúc còn đi văn phòng so với giờ. Con số thực tế hữu ích hơn bất kỳ ước tính nào.
- Tìm hiểu về khấu trừ thuế. Nếu bạn là freelancer hoặc tự kinh doanh, một số chi phí làm việc tại nhà có thể được tính vào chi phí hợp lý khi kê khai thuế. Bạn có thể tìm hiểu thêm trên mạng hoặc hỏi các dịch vụ tư vấn thuế để biết thêm chi tiết.
Vậy Làm Remote Có Đáng Về Mặt Tài Chính?
Với hầu hết mọi người, câu trả lời là có. Kể cả khi tiết kiệm ròng không nhiều, bạn đang đổi lại thời gian (không cần đi chuyển nhiều), sự thoải mái (mặc đồ ngủ cả ngày cũng được), và sự linh hoạt (vừa làm vừa ngồi ở bãi biển tại Bali nghe có vẻ thú vị nhỉ). Những thứ đó có giá trị thật dù không có con số nào được hiện trên bảng tính.
Quan trọng là biết tiền mình đang đi đâu, để khoản tiết kiệm không âm thầm biến mất vào "mấy thứ linh tinh" không hiệu quả.
Muốn tính khoản tiết kiệm cá nhân khi làm remote hay freelancer? Thử công cụ tính "Có đáng tiền không?" để xem ngân sách làm việc từ xa của bạn thực tế ra sao.